Bình luận thời sự
Người Việt khắp nơi
Thắc mắc hành chánh & xã hội
Sức khỏe
Rao vặt miễn phí-quảng cáo
Du ngoạn
Giới trẻ
Hội đoàn người Việt Paris
Văn hóa
Truyền thông
Giải trí
Sinh hoạt cộng đồng
Phỏng vấn hàng tuần

www.meteoconsult.fr

www.cnn.com/weather

Numéros d'urgence (Paris):
PHARMACIE de Garde:
01 45 62 02 41
SAMU:
01 45 67 50 50
Police SECOURS:
01 53 41 50 00
Gendarmerie Nationale (1e 2e 3e 4e 5e 6e):
01 58 80 32 25
Douanes (DGDDI):
01 40 04 04 04
S.O.S Médecins:
01 47 07 77 77
S.O.S Dentaire:
01 43 37 51 00
Renseignements Hospitaliers:
01 40 27 30 00
SECOURS Cardiologique:
01 45 27 10 10
URGENCES Médicales de Paris:
01 48 28 40 04
URGENCES Pédiatrie:
01 43 94 35 01
URGENCES psychiatriques:
01 45 65 30 00

 

Người Việt Khắp Nơi

Hai Ký Giả Chống Tham Nhũng Bị Bắt

Huy Đức
Có ít nhất hai nhà báo đưa tin những cuộc bắt bớ trong vụ PMU 18, chiều 12-5-2008, cũng đă trở thành “tin”. Nguyễn Văn Hải, Phó văn pḥòng Tuổi Trẻ tại Hà Nội và Nguyễn Việt Chiến, phóng viên báo Thanh Niên, đă bị công an áp giải từ cơ quan về nhà, khám xét, đọc lệnh và giải đi như những bị can PMU mà họ đă từng chứng kiến.

Phóng viên: Được biết, lư do mà cơ quan An ninh điều tra khởi tố nhà báo Nguyễn Việt Chiến là thông tin sai sự thật trong bài báo “Bùi Tiến Dũng đă khai đưa tiền chạy án cho gần 40 nhân vật quan trọng”, nhưng báo Thanh niên ngày hôm qua cho rằng những thông tin đó không phải là phóng viên bịa đặt, mà là có nguồn tin cung cấp. Cụ thể như thế nào thưa ông?

Ông Nguyễn Công Khế, Tổng biên tập báo Thanh Niên: Phóng viên của tôi không bao giờ bịa đặt, mà làm báo không cho phép chúng tôi bịa đặt. Chúng tôi chống tham nhũng hay chống tiêu cực phải dựa trên cơ sở của sự thật và được cơ quan chức năng chính thức cung cấp.

Ngay như bài “Bùi Tiến Dũng đă khai đưa tiền chạy án cho gần 40 nhân vật quan trọng” đăng trên Thanh Niên có đến hai vị tướng xác nhận, và chúng tôi có băng ghi âm. Và một điều tra viên khác nói hai lần với phóng viên của chúng tôi (có băng ghi âm). Chúng tôi thông tin là có nguồn tin cung cấp, chứng cứ...

Nguồn: Tổng biên tập Thanh niên, Tuổi trẻ nói về việc PV bị bắt
Sáng 13-5, Tướng Phạm Xuân Quắc, người được báo chí mô tả như một người hùng PMU 18, cũng đă bị khởi tố sau khi một thuộc cấp của ông, Thượng tá Đinh Văn Huynh, trưởng pḥng 9, C14 bị bắt. Theo sau vụ “minh oan” cho ông Nguyễn Việt Tiến, việc bắt bớ này rất dễ khiến cho dư luận nghĩ rằng, những người chống tham nhũng đang bị tấn công trở lại.

Chống tham nhũng rơ ràng đang là khát vọng của dân chúng. Đưa được một quan chức vào khám không phải là việc dễ dàng, đưa họ trở ra lại càng gây thất vọng. Không đơn giản để thuyết phục dân chúng, một quan chức được “minh oan” là bởi họ vô tội thay v́ có ai đó bao che. Nhưng, cho dù ḷng tin như thế nào th́ chúng ta cũng phải chấp nhận, nh́n một ai đó (có thể là Nguyễn Việt Tiến) nhởn nhơ ngoài ṿng pháp luật một khi không có đủ bằng chứng để đưa họ ra ṭa, buộc tội.

Trong vụ PMU 18, Tướng Oánh và ông Nguyễn Việt Tiến cùng tiêu tan sự nghiệp khi mông chỉ cách ghế trung ương vài phân. Rất nhiều thông tin về ông Tiến và Tướng Oánh được đăng tải lúc đó trên báo chí là tin bịa đặt. Và như một quan chức Viện Kiểm sát cho biết, chúng đă trở thành áp lực để “phê giam” ông Tiến và chặn đường ông Oánh tới Trung ương. Và giờ đây người ta có thể nh́n thấy nhiều thông tin như thế đă được tung ra từ Tướng Quắc.

Tướng Quắc, “học tṛ” của Tướng Nguyễn Việt Thành trong việc khai thác báo chí, cũng đă sử dụng các bài báo như những công cụ “làm án” của ḿnh. Và các nhà báo chúng ta th́ đă phạm phải những lỗi nghiệp vụ mà, trong bài “Từ Century Tới New Century”, tôi đă từng phân tích. Không chỉ có vụ PMU 18, khi điều kiện cho phép, chúng ta sẽ biết thêm nhiều bí mật trong nhiều vụ án khác, đặc biệt là vụ “Năm Cam”. Ai anh hùng, ai lưu manh, nếu chỉ đọc báo, th́ nhiều khi rất dễ dàng nhầm lẫn.

Vụ án bị khởi tố là cần thiết. Những kẻ như Tướng Quắc cũng cần phải được lột cái vỏ bọc người hùng. Nhưng, không có ǵ đảm bảo những “Quắc” mới sẽ không ra đời nếu như hoạt động tư pháp vẫn c̣n không độc lập. Đưa một quan chức cao cấp ra ṭa trong xă hội ta không phải là đơn giản. Trong nhiều trường hợp, nếu không có áp lực của dư luận, không thể nào đương đầu với các quan tham nhũng.

Tuy nhiên, một khi “dư luận” được khai thác như một “công cụ”. Các cơ quan tố tụng thay v́ phải “độc lập, chỉ tuân theo pháp luật”, đă bơm mớm cho báo chí những thông tin khiến cho dư luận nổi giận và trước một áp lực chính trị như vậy các cấp ủy không thể đứng ngoài. Những cuộc họp cho “đường lối xử lư” thường được triệu tập và sinh mệnh cả chính trị lẫn pháp lư của một nhân vật thường kết thúc trong cuộc họp và đôi khi sai lầm bắt đầu như thế. Có không ít quan chức đă phải lănh án v́ dư luận thay v́ những bằng chứng mà cơ quan điều tra thu thập được.

Trong một phiên ṭa, có “buộc” có “gỡ”, có chứng cứ, có tranh tụng mà chưa chắc đă không oan. Trong một cuộc họp mà chỉ có ư kiến “buộc” của cơ quan điều tra cùng với áp lực dư luận th́ sẽ khó đưa ra được “đường lối” nào khác hơn là “bắt”. Dư luận cũng như con nghiện. Hôm nay, có thể thơa măn bằng một quan chức bậc trung, ngày mai “đô lên”, cấp chức cũ không thể nào hài ḷng cơn khát. Không có cách nào khác là phải để cho các cơ quan tố tụng được độc lập hành xử theo pháp luật: điều tra viên, nếu không có chứng cứ mà bắt giam, sẽ không được viện kiểm sát phê chuẩn; kết luận điều tra mà không chặt chẽ viện sẽ không truy tố; cáo trạng mà không đủ chứng cứ sẽ bị các luật sư phanh phui; ṭa, nếu độc lập, sẽ “tuyên” theo bên nào thuyết phục với nhiều bằng chứng nhất. Công lư không phải lúc nào cũng có thể được mang đến từ các phiên ṭa nhưng công lư không thể thiết lập nếu như mọi phán quyết không được, độc lập, đưa ra từ ṭa án.

Tuy nhiên, hai nhà báo bị bắt đang là trung tâm của vụ án này. Câu hỏi v́ sao lại bắt nhà báo, có lẽ, sẽ không bao giờ có câu trả lời thuyết phục. Rơ ràng, trong vụ PMU 18 đă có một số bài báo, một số thông tin, giờ đây không có bằng chứng nào để chứng minh là sự thật. Giờ đây, chúng ta biết nó được tung ra từ những nguồn nào. Không chỉ v́ tôi biết và tin vào phẩm chất của những nhà báo như Chiến hay như Hải, rất nhiều nhà báo vẫn tin rằng: công an chỉ có một mục tiêu là “chống tham nhũng”; những người làm án không hề có động cơ “đánh nhau”; những thông tin được “x́” ra không phải là bịa đặt. Khi làm sứ mệnh đưa tin, nhiều nhà báo đă nghĩ, nếu không công khai những thông tin mà các điều tra viên “cung cấp”, “bọn tham nhũng” sẽ không bị trừng trị.

Trong giờ phút này, thật không phải để nói về lỗi những người vừa bị bắt. Nhưng, sự tỉnh táo để nói ra sự thật luôn là cần thiết ngay tại thời điểm có nhiều cảm xúc. Cũng như vụ New Century, các nhà báo trong vụ PMU 18 đă không sử dụng các nguồn tin độc lập để kiểm chứng những thông tin mà cơ quan điều tra cung cấp. Khi không có điều kiện kiểm chứng, các nhà báo cũng đă không dẫn rằng nguồn tin mà báo chí đang sử dụng này được tung ra từ những người đang làm án. Dư luận chắc chắn sẽ tỉnh táo nếu như biết được, những tin đó không phải do các báo “điều tra riêng” mà được đưa ra v́ cơ quan điều tra muốn một ai đó bị đặt trong ṿng tố tụng. Tất nhiên, các báo “khách quan” như vậy có thể bị cơ quan điều tra tẩy chay, không có được những tin sốt dẻo mà cơ quan điều tra dành cho báo khác.

Nhưng cho dù có những sai lầm đó, các nhà báo cũng không thể nào bị bắt. Quyền được thông tin của người dân là không thể nhân danh điều ǵ để ngăn cản. Các nhà báo không những không vụ lợi trong việc đưa tin mà c̣n đă truyền tải chúng với động cơ của những người nhiệt t́nh chống tham nhũng. Các báo có thể sẽ phải đính chính, bị kiện, phải bồi thường rất nặng cho những nạn nhân của các thông tin sai. Nhưng không thể bị bắt v́ những điều mà họ không phạm phải. Không chỉ là vấn đề pháp lư, không dễ lư giải với dư luận v́ sao những nhà báo đứng đầu trong một cuộc đấu tranh chống tham nhũng, không v́ tham nhũng, lại đang phải ngồi tù.


Trich Osin's blog
 


Liên lạc email: vanphong@nguoivietparis.com