Cộng đồng người Việt khắp nơi

 

 

Đại biểu dự hội nghị

Chính phủ Việt Nam đã gửi công hàm phản đối việc tổ chức hội nghị

Hội nghị Quyền lao động VN tại Ba Lan

 

Hội nghị Quyền Lao động tại Việt Nam do một tập hợp các nhóm chính trị đối lập người Việt tại Ba Lan, Hoa Kỳ, Việt Nam và nhiều nước khác tổ chức.

Thực ra, việc các tổ chức bất đồng chính kiến và đối kháng người Việt mở hội thảo, hội nghị để phản đối cách lãnh đạo chính trị của đảng Cộng sản ở trong nước không phải là điều gì mới mẻ.

Nhưng lần này, thời gian và địa điểm tổ chức của Hội nghị này tạo ra những câu hỏi về tầm vóc thực của nó, so với các cuộc hội họp ở nước ngoài từ trước tới nay.

Không ai có thể phủ nhận việc chính giới Ba Lan, cụ thể là bên lập pháp, cho tổ chức hội nghị ba ngày liền (28, 29 và 30 tháng 10.2006) ở đại sảnh Sala Kolumnowa trong Tòa Nghị viện, mang tính biểu tưởng mạnh mẽ.

Ngoài ra, chuyện một số nhân vật bất đồng chính kiến tại Việt Nam tuyên bố lập nghiệp đoàn tự do, và còn nói phát biểu trước hội nghị qua đường điện thoại, cho thấy thời gian này có vẻ đang đánh dấu sự chuyển biến về ý thức chính trị tại chính trong nước.

Sự ủng hộ từ Ba Lan

Trước hết cần tìm hiểu tầm vóc của hội thảo nhìn từ phía Ba Lan. Tối 27/10, tại Văn phòng Phủ Thủ tướng, bộ trưởng Adam Lipinski đã tiếp phái đoàn gồm các vị Trần Ngọc Thành, Tôn Vân Anh, Ngô Văn Tưởng (Ba Lan), Nguyễn Ngọc Bích, Nguyễn Thanh Trang (Hoa Kỳ), Lâm Thu Vân (Canada) và một số nhân vật Ba Lan, đưa một thỉnh nguyện thư lên Thủ tướng Jaroslaw Kaczynski đề nghị có tiếng nói ủng hộ công nhân ở Việt Nam.

Bộ trưởng Lipinski nói rõ ông không can thiệp vào việc của Bộ Ngoại giao Ba Lan, và mong muốn quan hệ đang tốt đẹp giữa hai nước tiếp tục. Nhưng ông cũng phát biểu với tư cách một nhân vật có thành tích hoạt động đối lập chống cộng sản lâu năm trước đây rằng ông khuyến khích các vị khách làm việc với những tổ chức phi chính phủ chuyên về nhân quyền và dân chủ.

Chính giới Ba Lan cũng biết về chuyện ngành ngoại giao Việt Nam phản đối Hội nghị. Nhưng có vẻ như chính lời phản đối đã khiến cho Quốc hội Ba Lan cho tổ chức hội nghị lại trong trụ sở của họ dù trước đó, theo Ban tổ chức, địa điểm họp đã bị chuyển sang trụ sở Bộ Kinh tế.

Cô Tôn Vân Anh phiên dịch tại hội nghị

Hội nghị thu hút sự chú ý từ báo chí Ba Lan

Hiện nay, dù chính phủ Kaczynski bị coi là yếu, và đảng Pháp luật và Công lý (PiS) cầm quyền bị nhiều tai tiếng, nhưng phản ứng của phía Việt Nam rõ ràng là một sự thiếu hiểu biết về văn hóa chính trị Ba Lan.

NgườI Ba Lan, kể cả phía gốc cộng sản, rất tự hào về cuộc chuyển đổi thể chế hòa bình của họ, giải quyết các vấn đề của Chiến tranh Lạnh và xung đột Đông Tây trong tinh thần ái quốc chung.

Họ cũng sẵn sàng giúp các nước trong vùng và trên thế giới đi theo con đường như thế.

Nói như Phó Chủ tịch Cộng đoàn Đoàn kết Tomasz Wojcik tại hội nghị thì Ba Lan, và CĐĐK, “có món nợ với thế giới” vì đã được trợ giúp trong cuộc đấu tranh giành quyền tự do của giai cấp công nhân, và dân tộc Ba Lan.

Trả lời BBC Tiếng Việt, ông Wojcik, người từng bị tù đày thời cộng sản, và đã tham gia tất cả các đại hội của CĐĐK từ đầu tới nay, nói: “Chính quyền cộng sản ở Việt Nam cần đối thoại với nghiệp đoàn độc lập, và đối lập”. Theo ông, những người bất đồng chính kiến Việt Nam cũng cần dứt khoát theo con đường đấu tranh bất bạo động và sẵn sàng đối thoại.

Ông cũng nhấn mạnh rằng việc đấu tranh cho quyền công nhân bản thân nó không phải là chính trị, vì ngay cả bây giờ, ông và CĐĐK cũng đấu tranh chống lại những điều tai hại của hệ thống kinh tế tự do quá mức kiểu tư bản ở Ba Lan hiện nay.

Nhưng theo ông, trong một chế độ toàn trị thì bất cứ việc gì cũng bị coi là chính trị.

Hội nghị được sự quan tâm của báo chí Ba Lan. Điểm qua thấy có phóng viên của cả đài truyền hình quốc gia TVP, và các đài tư nhân như TVN24, Polonia, Eko etc.

TốI 29/10, chương trình thời sự của TVP1 có đưa tin về Hội nghị.

Thực lực của đối lập Việt Nam

Câu hỏi cần quan tâm là dù có sự phối hợp trong ngoài nước cho việc tổ chức Hội nghị Warsaw 2006, con số rất nhỏ những người tuyên bố làm đại diện cho “nghiệp đoàn độc lập” có thực lực thế nào.

Trong giới các nhà báo tiếng Ba Lan, tiếng Anh và tiếng Việt đến đưa tin đã có những trao đổi với nhau về điều này.

Có người nói rằng từ trước tới nay, gần như khi có sự kiện gì thì cũng chỉ có mấy nhân vật bất đồng chính kiến đó phát biểu ra thế giới nên khó có thể biết có thực là có một phong trào hay không và nếu có thì lớn tới mức nào.

Nhưng có ý kiến cho rằng dù nhỏ thì xu hướng đấu tranh đối lập ở Việt Nam đang gia tăng, và con đường bất bạo động, ôn hòa của họ, rõ ràng đang được quốc tế ủng hộ.

Ý kiến này cũng tin rằng dân chúng trong nước càng ngày càng có ý thức chính trị cao hơn. Và đây là hệ quả của phát triển kinh tế bất bình đẳng và hội nhập quốc tế, chứ không phải là một “âm mưu” nào của những người chống đối.

Hai ông Ngô Văn Tưởng Và Trần Ngọc Thành

Hội nghị Quyền Lao động Việt Nam do tập hợp chính trị đối lập người Việt tổ chức

Việc các nhóm vốn có truyền thống chống Cộng mạnh ở hải ngoại nay cũng nhấn mạnh đến con đường đấu tranh bất bạo động và đòi hỏi các quyền tự do ghi trong Hiến pháp cũng đang tạo thách thức lớn cho chính quyền trong nước.

Ông Trần Ngọc Thành, từ Ban Tổ chức, nói với BBC rằng Hội nghị quy tụ đại biểu từ 16 nước, với đủ mọi quan điểm, quá khứ khác nhau. Điểm chung của họ là làm sao tạo dư luận để ủng hộ công nhân và người lao động ở Việt Nam trong bối cảnh hiện nay.

Kinh nghiệm Ba Lan

Vẫn trong giới báo chí đến dự hội nghị, có ý kiến còn nói ngay trong chính quyền và bộ máy đảng cũng không có đồng thuận về cách thức đối xử với những người bất đồng chính kiến.

Chính quyền nhấn mạnh đến nhu cầu ổn định xã hội và cho rằng tạo ra các nhóm đối lập chỉ gây bất ổn xã hội nhưng cũng biết rằng làm mạnh tay với họ sẽ gây tiếng xấu cho hình ảnh “ổn định, ôn hòa” của Việt Nam.

Dù có ý kiến chê một số điều còn “luộm thuộm” trong việc tổ chức Hội nghị, và những bài phát biểu dài dòng phải dịch vòng vèo qua hai thứ tiếng với cả một số lỗi dịch thuật, nhưng nói chung thì người đến dự đều thấy được tính biểu tượng của việc tổ chức Hội nghị ở Warsaw.

Tình hình tiếp theo sẽ ra sao thì còn tùy vào những gì nền chính trị và kinh tế Việt Nam đem lại thời gian tới.

Nói như chính ông Tomasz Wojcik, Phó Chủ tịch Công Đoàn Đoàn Kết thì dù có ủng hộ từ quốc tế “Không ai khác ngoài chính người Việt Nam phải đấu tranh cho chính mình”.

Khó có thể tin được tại Việt Nam sẽ có một phong trào 10 triệu người như Công Đoàn Đoàn kết mà lúc đỉnh cao có cả các thành viên trong giới công nhân, nông dân, trí thức, công an Ba Lan v.v. vì tình hình nay đã khác.

Nhưng như một số diễn giả Ba Lan và Việt Nam phát biểu thì vấn đề là ở chỗ Việt Nam ngày nay cũng khác Ba Lan trước đây nên để tạo thay đổi cũng không cần một lực lượng như vậy.

Kinh tế Việt Nam nay đã khác so với thời cộng sản Thiết quân luật ở Ba Lan. Quan hệ chính trị bên ngoài cũng khác.

Điều quan trọng nhất có lẽ là cả hai phía tại Việt Nam đều đã có bài học Ba Lan để rút ra kinh nghiệm.

http://www.bbc.co.uk