Cộng đồng người Việt khắp nơi

 

 

Người Việt tại Pháp đón Tết Đinh Hợi

Bích Xuân

 

Nói đến Tết là người ta thấy hình ảnh, hoa mai, hoa đào, bánh chưng, bánh tét, mứt dừa, mứt bí, chùa chiền, bàn thờ cúng tổ tiên khói hương nghi ngút…Người Việt mình quan niệm, ngày Tết phải có nhánh mai trong nhà mới là Tết, nên mua hoa vàng chưng trong nhà cho…giống Tết ở Việt Nam. Loại hoa vàng này mọc ở ngòai rừng, ai muốn hái thì…tự do. Nhưng phải ra xa vùng ngoại ô (hoa này giống hoa mai ở Việt Nam). Có người ra rừng lấy hoa vàng đem về Paris bán cho người Việt. Hoa mai, hoa đào thiệt được đem từ Việt Nam qua Pháp, nhưng giá mắc, nên bà con mua loại hoa vàng ở Pháp cho tiện. Năm nay, Tết đúng vào ngày cuối tuần nên bà con có thời giờ đón Tết « linh đình » với gia đình hơn, hay thăm viếng bạn bè, chúc tụng nhau những điều tốt lành cho năm mới

Như đã thành thông lệ, hình ảnh nhộn nhịp trong chợ Tết vào những ngày cuối năm ở hai khu phố sầm uất đông người Á châu nhất đó là khu Choisy quận 13 Paris và khu Belleville quận 19. Những ngày cuối năm việc di chuyển bằng xe trong thành phố mỗi ngày một khó. Khách ngọai quốc đến Paris lúc này không khỏi “ngẩn ngơ ” vì đường xá chật chội, xe chạy vòng vo đến…chóng mặt. Nhất là trên hai con đường huyết mạch của quận 13 Paris. Ngày thường, kẹt xe huống gì ngày cuối năm. Tại đây, bàn “dã chiến” để viết sớ hoa, của các ông “đồ” Tàu đang ngồi vẽ lẳng lặng trước cửa siêu thị Paris Store quận 13, một số người xúm lại chung quanh tò mò, chăm chú nhìn ông bút họa chữ Lộc chữ Tài cho một vài chị đem về treo trong nhà để được vui trong ngày tết.

Lồng đèn đỏ và những tờ liễn được treo trên những hàng cây của hai con đường Đại lộ Choisy và Ivry. Đầu phố, nhìn xuống cuối phố thấy một màu đỏ (lồng đèn) (Người Tàu cho màu đỏ là may mắn). Liễn bay phất phơ theo gió, người nối theo nhau mua sắm, phố xá tấp nập, ai nấy cũng cảm thấy lòng rộn  ràng, ngây ngất vui theo. Cơ sở kinh doanh của người Á Đông tại Paris (quận 13) đa số do người Hoa “chiếm lĩnh” kể cả khu Maubert (quận 5) và Belle Ville (quận 20) nhưng sầm uất nhất là khu 13 có cơ sở buôn bán của người Việt và Tàu (Hoa bán, Việt mua) nơi đây có siêu thị Tang Frères là một cơ sở xuất nhập cảng rất trù phú có nhiều chi nhánh các nơi. Họ được liệt kê một trong những tài sản lớn nhất nước Pháp. Người Việt mình thường chọn khu 13 để sinh họat văn nghệ, văn hóa. Ngày Tết bao tiền đỏ của lì xì Lân, được treo tòng teng trên trời cao cùng với bó xà lách tươi xanh. Bà con đông nghẹt bên đường đứng chờ Lân nhảy lên “đớp” bao lì xì trong tiếng reo hò vỗ tay vang dội cả đất trời. Có một số người Pháp cũng biết phong tục lì xì, tiền bỏ trong bao thơ đỏ sẽ được hên cả năm, cũng như ho biết ngày Tết đốt pháo để đuổi tà ma… Tết ta cũng được đài truyền hình và radio Pháp nhắc đến. Ngày mồng một cũng được đưa hình ảnh Tết lên đài truyền hình trong giờ tin tức.

Người Việt bừng nở hoa xuân chào đón tết bằng những buổi văn nghệ, bắt đầu từ tháng hai, lai rai cho đến giữa tháng ba. Tết là để vui xuân, say sưa ca hát, nhảy múa, trao đổi tâm tình. Văn nghệ tổ chức có chợ Tết thì phải ra ngoài Paris khoảng 30, 40 cây số. Văn nghệ với chủ đề Xuân nên các « phông » vẽ phải có ngôi đình Việt Nam, có khóm trúc, có cành mai, cây đào và có cây cối xanh tươi chung quanh mới là hình ảnh quê hương để người Việt tha phương đón xuân trên đất khách đỡ nhớ…Ngày cuối năm ra đến khu phố của người Á châu cũng thấy có người Việt từ các nơi như : Ý,Bỉ, Đức... ở Đức người Việt rời rạc nên không có chuyện cộng đồng tổ chức Tết để vui xuân.

 

Làng Bách Hợp-Nam Quan (Hướng Đạo) tổ chức mừng xuân Đinh Hợi với phần văn nghệ đặc sắc qui tụ được  700 khách đến tham dự là điều đang nói đến. Bây giờ tổ chức việc gì cũng khó qui tụ được số đông,(vì trước Tết 3 tuần) nhiều lắm cũng chỉ được hai, ba trăm là cùng. Tổ chức xa mà bà con đến tham dự đông đảo như thế là một thành công đáng kể. Hướng Đạo có « đội quân »  văn nghệ rất xuất sắc « đậm đà» và nhất là áo quần để trình diễn trong các màn vũ, khách xem ai cũng hoan hỉ. Hết phần hội chợ, văn nghệ, phần cuối là khiêu vũ cho đến 4 giờ sáng.

Rồi đến Đoàn Cải Lương Paris, mừng năm mới với tuồng « Biên giới một chiều mưa » của soạn giả Trần Trung Quân. Thành phần các nghệ sĩ nổi tiếng trước kia : Kiều lệ Mai, Tài Lương, Hà Mỹ Liên, Tài Lương, Phương Thanh, Minh Đức…và một số nghệ sĩ trẻ, Kim Thành, Kim Chi, Ngọc Tâm, Văn Đệ, Thu Thảo, Minh Thanh, Thanh Sơn. Khán giả khoảng 200 người vừa đủ cho một hội trường nhỏ, nhưng ấm cúng, lịch sự.

Cũng như mọi năm, chương trình văn nghệ mừng xuân Đinh Hợi do Tổng Hội Sinh Viên Paris tại tổ chức tại palais des Arts et des Congrès d’Issy les Moulineaux. Văn nghệ vẫn đậm nét văn hóa dân tộc. Bà con vừa đến coi văn nghệ vừa mua thức ăn bán tại chỗ. Khung cảnh tết trong một góc phố Paris tưng bừng náo nhiệt theo tiếng nhạc xuân đặc thù không khí Việt thuần túy. Cảm tưởng bà con như đang đón tết trên quê hương. Tết đến, đây là một cơ hội để được gặp gỡ lại bạn bè, và cũng là dịp để khoe áo mới.  Năm nay, có nhiều chị thân hình gọn gàng,     xinh hơn năm ngóai, nên nhân dịp tết “xuất hành” du xuân để các bạn chiêm ngưỡng...

Đêm ba mươi lễ đón giao thừa tại chùa Khánh Anh (cũ) không còn chỗ chen chân. Đúng 12 giờ khuya, khi tiếng chuông gõ lên ba tiếng, mọi người dâng hương đều hướng về nơi thiêng liêng, cầu nguyện Đức Phật ban cho một mùa xuân an lành có nhiều niềm vui trong cuộc sống và một vận hội mới cho quê hương. Một người Pháp được một một cụ bà tặng một nhánh mai vàng. Ông rất cảm động nói tết nào ông cũng đến đây noun giao thừa và mua bánh chưng, mè xửng. Hai món mà gia đình ông ưa thích nhất.

 

Đón Tết ở Paris, phần cộng đồng thì cộng đồng tổ chức, phần nhà thờ, nhà thờ tổ chức, phần chùa thì chùa lo, nên đâu đâu cũng thấy nhộn nhịp không khí Tết. Chưa kể đến các Hội của các frère, cũng chào đón năm mới cũng bằng văn nghệ mà phần đông khán giả là người Pháp. Phần văn nghệ cũng do những người Pháp trình diễn luôn. Họ mặc trang phục cổ truyền Việt Nam và hát những bài dân ca VN như : Qua cầu gió bay, Lý ngựa ô, Bà Rằng bà Rí. Càng ngày người Pháp càng gia nhập vào công đồng người Việt, họ học tiếng Việt, ăn cơm Việt, có người còn ghiền nước mắm, mà loại nước mắm nguyên chất chứ không chịu ăn nước mắm pha, còn bún thịt nướng thì phải có đậu phộng giã nhỏ mới chịu. Có người còn về VN để học nói tiếng Việt. Ngày tết gặp nhau, họ chào bằng câu tiếng Việt « chốc mìn nam mối » dù phát âm không rõ nhưng người Việt mình ai cũng hiểu và cảm thấy vui vui khi người nghe người ngoại quốc nói tiếng Việt.

Làn gió xuân thổi đến những chân trời khác biệt ở một góc nhỏ trong ngày tết. Chúng ta vui chơi, đón xuân năm mới, đi lễ cầu phước trọn năm, phong tục quen thuôc từ xưa trong ngày đầu năm. Tạm chấm dứt nơi đây trong cái không khí của Hội Ai Hữu Người Việt Tự Do vùng Val de Marne và Hội Liên Đới Xã Hội trong tinh thần như buổi họp viếng thăm tình nghĩa mừng Xuân trong gia đình. Chương trình có xin xâm, bói quẻ đầu năm. Phần văn nghệ do “ cây nhà lá vườn” trình diễn. Buổi cơm thân hữu trong bầu không khí vui vẻ chấm dứt lúc 18 giờ chiều. Mùa xuân đồng nghĩa với thanh bình, yêu thương, vui vẻ, trẻ trung, tình tứ…Tân xuân hạnh phúc xin kính chúc qúi vị một năm mới an lạc, bán buôn thăng tiến, hạnh phúc vui tươi gấp mười năm cũ.

 

     Bích Xuân